دوره انتقال انرژی، تجارت گاز، جایگاه ایران از منظر بین‌المللی ، گاز و محیط زیست

عادلی دبیر کل مجمع کشورهای صادر کننده گاز تشریح کرد:

دوره انتقال انرژی، تجارت گاز، جایگاه ایران از منظر بین‌المللی ، گاز و محیط زیست

دکتر محمد حسین عادلی دبیر کل مجمع کشورهای صادر کننده گاز در مراسم پنجاه سالگی شرکت ملی گاز ایران با اشاره به اینکه مجمع جهانی کشورهای صادرکننده گاز به عنوان سازمان بین المللی در سازمان ملل ثبت شده است گفت: این سازمان با 6 کشور عضو، در سال 2001 در تهران متولد و در سال 2008 تصمیم گرفته شد برای سازمان یک دبیرخانه دائمی درنظر گرفته شود که مقر این سازمان دوحه قطر است.

وی تصریح کرد:‌ به تدریج تعداد اعضا این مجمع افزایش پیدا کرد به طوری که تعداد اعضا به 19 کشور رسید که از این میان 12 کشور آن عضویت کامل و 7 کشور عضو ناظر هستند و در چند سال اخیر دبیر کلی آن بر عهده اینجانب قرار گرفته است و پس از مدتی کشورهای آذربایجان و پرو به سازمان اضافه شدند.

دبیر کل مجمع کشورهای صادر کننده گاز با بیان این‌که این سازمان 67% ذخایر جهان، 66% تجارت خط لوله گاز را داراست، تصریح کرد: بعضی از رسانه­ها به اشتباه به این سازمان، سازمان اوپک گازی می­گویند، اگر بخواهیم مقایسه کنیم، سازمان کشورهای صادر کننده گاز هم از لحاظ تعداد کشورهای عضو و هم از لحاظ ذخایر و تجارت به مراتب بزرگ تر از سازمان اوپک است.

این مقام مسئول دوره فعلی را دوره انتقال دانست و بیان کرد: در منظر اول، فرایند­های بازار و عوامل مؤثر در انرژی و همچنین بازار گاز تغییرات بسیاری داشته اند و نخستین تغییر واضح، تغییر قیمت می‌باشد و اتفاق دیگر این است که عرضه­کنندگان جدیدی به وجود آمده‌اند.

وی ضمن اشاره به این مورد که کشور امریکا زمانی وارد کننده گاز بوده‌است گفت: از ابتدای امسال این کشور صادر کننده گاز شده­ است و نه تنها به قاره امریکا و اروپا بلکه به خاورمیانه نیز صادرات گاز دارد و اولین کشور خریدار ال ان جی امریکا، امارات متحده و کویت می­باشند یا کشور استرالیا که یک تولید­کننده متوسط بود به تولید­کننده بزرگ تبدیل شده است که تا چند سال دیگر بزرگ­ترین صادر­کننده انرژی جهان که قطر هست را پشت سر خواهد گذاشت.

عادلی با اشاره به‌این‌که محرک اصلی برای انرژی یکی رشد جمعیت و دیگری رشد شهر نشینی است، گفت: در 25 سال آینده 1.7 میلیارد به جمعیت دنیا اضافه خواهد شد و درصد فعلی شهر نشینی جهان 54% است که در آینده به 64% خواهد رسید که این شهر­نشینی ایجاد تقاضای زیادی را در بر خواهد داشت از این رو میزان تقاضا برای گاز نیز افزایش خواهد یافت.

وی به موضوع گاز در کشور ایران اشاره کرد و افزود: مصرف انرژی در آینده تغییر پیدا می­کند و این بدان معنی نیست که در آینده رشد اقتصادی نخواهیم داشت بلکه به این معنی است که رابطه تقاضای انرژی و رشد اقتصادی رابطه جدیدی خواهد شد و ضریب همبستگی قبلی دیگر وجود ندارد زیرا صرفه جویی، بهره وری و شدت انرژی در این رابطه اثر­گذار خواهند بود و این مورد باعث چالش برخی کشورهای خاورمیانه می‌شود.

عادلی به میزان سهم نفت و گاز در بازار انرژی اشاره و تصریح کرد: دنیای انرژی امروز، دنیای نفت، ذغال­سنگ و گاز است و در 25 سال آینده دنیای انرژی، دنیای گاز،‌ نفت و ذغال­سنگ خواهد شد ولی ارزیابی­هایی نشان می­دهند که گاز ستاره­ای رو به طلوع است.

این مقام مسئول با بیان این‌که در بلند مدت شاهد اوضاع بهتری برای صنعت گاز خواهیم بود، تصریح کرد: در واقع 2000 تی­سی­ام افزایش تقاضا در گاز خواهیم داشت و نرخ نفوذ گاز در ترکیب انرژی اغلب کشورهای دنیا در 25 سال آینده افزایش پیدا می­کند برای مثال کشور چین که بزرگ­ترین مصرف کننده ذغال­سنگ است، سهم ذغال­سنگ آن کاهش پیدا خواهد کرد و به جای آن سهم گاز افزایش پیدا می­کند بنابراین در سال­های آینده تقاضا برای گاز به ویژه ال ان جی افزایش می‌یابد.

وی با اشاره به این که رشد تقاضا در چهار کشور چین، امریکا، هند و ایران بیشتر از دیگر کشورها خواهد بود، افزود: جالب این است که این چهار کشور بالاترین درصد­های مصرف گاز را خواهند داشت و در واقع نزدیک  به نیمی از تقاضای جدید گاز برای این 4 کشور است.

وی به تفاوت منابع و ذهایر اشاره کرد و گفت: ذخایر، ذخایر ثابت شده قابل بهره برداری است. 485 میلیارد متر مکعب منابع گازی در دنیا است و بر اساس برآوردهای بی پی ایران بیشترین منابع گازی دنیا را داراست و با اندک فاصله روسیه قرار دارد. اما ذخایر ثابت شده فقط 191 میلیارد متر مکعب است که نشان می­دهد هزینه سرمایه گذاری برای استخراج بسیار بالاست.

عادلی در ادامه به تجارت ال ان جی اشاره کرد و گفت: تجارت ال­ان­جی در 25 سال آینده حداقل 30% انرژی جهان انرژی را شامل می‌شود و باید به این نکته نیز توجه داشت که نفت و گاز تفاوت مهمی در تجارت دارند در نفت، ابتدا تولید می­کنید و بعد قرار­داد آن بسته می‌شود، اما در گاز ابتدا قرار­داد بسته می­شود و بعد تولید خواهیم داشت.

وی ادامه داد: قرار داد نفت معمولا دو ساله است اما قرار­دادهای گازی، نوع کوتاه مدت آن حداقل 10 سال بوده از این رو شاهد آن هستیم که در تجارت های بلند مدت به سمتی می رویم که نرمال جدید به وجود می ­آید و هیچ گونه قرار­دادی ندارد و رقیب برای آن به وجود می آید.

عادلی به نکاتی در زمینه بازار گاز ایران اشاره کرد و گفت: نکته اول این است که تقاضا برای انرژی در سال­های آیند ه در ایران 3 برابر خواهد شد و سالانه 2.5% رشد تقاضای انرژی خواهیم داشت ولی ایران فعلا به منابع نفت و گاز محدود است و به عبارتی می‌توان اذعان داشت که در 25 سال آینده نیز همچنان به نفت و گاز محدود خواهد بود.

این مقام مسئول ادامه داد: هم اکنون نسبت نفت و گاز کشور 38% نفت و 60% گاز و این نسبت در 25 سال آینده به 32% نفت و 66% گاز خواهد رسید و گفتن این نکته ضروری است که این آمار بدون توجه به انرژی­ها نوین بوده و قرار است در برنامه­های انرژی، تا 10% انرژی هسته­ای مد نظر باشد.

عادلی نخستین بخش مصرف گاز را مصارف خانگی دانست و افزود: بعد از مصارف خانگی بیشترین مصرف در بخش‌های نیرو و حمل و نقل است اما این ترکیب تغییر خواهد کرد و بخش نیرو که مهم­تر است در جایگاه نخست قرار خواهد گرفت و باید با بهره‌وری کامل 20 درصدمصارف خانگی را کاهش داده تا در آینده بتوانیم صادرات را به خوبی انجام دهیم.

وی ایران را بازیگر مهم و البته بالقوه و نه بالفعل در صنعت گاز دانست و گفت: موضوع گاز مسئله‌ای بسیار مهم در جهان است و صادر­کنندگان گاز بر این نکته تاکید دارند که گاز ستاره­ای است در حال طلوع. اما برخی از مصرف­کنندگان گاز می­گویند که عصر طلایی گاز به سر آمده است و عصر طلایی متعلق به انرژی­های پاک و تجدید پذیر است.

عادلی ادامه داد: در اجلاس پاریس همه کشورها متعهد شده­اند که اجازه‌ ندهند دمای جهان بیش از 2 درجه افزایش پیدا کند و  بیش از 40 گیگا تن گاز گلخانه­ای تولید شود ولی هم‌اکنون با آمار موجود به رقم 55 گیگا تن گاز گلخانه­ای خواهیم رسید و دستیابی به این اهداف دشوار خواهد بود.

وی به بحث الودگی‌ها که سازمان بهداشت جهانی در خصوص آن هشدار داده است نیز اشاره کرد و گفت در هر سال 8 میلیون نفر در اثر آلودگی­های داخل خانه و آلودگی­های خارج از منزل زودتر از معمول می­میرند که در این راستا بسیاری از افراد بلافاصله به سوخت­های تجدید پذیر فکر می­کنند و کنار گذاشتن سوخت­های فسیلی را پیشنهاد می­کنند.

وی در ادامه گفت: باید توجه داشت، گاز 40% نفت آلودگی دارد و از آنجایی که گاز قابل دسترس بوده از نظر قیمت نیز قابل رقابت است برای کاهش آلودگی می‌توان از آن استفاده کرد اما در خصوص زندگی بدون کربن یا سوخت کربن کم باید گفت نمی توان بنا بر توصیه استفاده از سوخت­های تجدید­پذیر جلو رفت بلکه باید علاوه بر آن سیاست از سوخت­های فسیلی من جمله گاز استفاده کرد و در سال گذشته که اجلاس سران گاز در تهران برگزار شد یکی از موارد به جز هماهنگی با اجلاس پاریس برای جلوگیری از افزایش دما، اجلاس تهران گاز را برای منبع سوخت منتخب اعلام کرد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Page Reader Press Enter to Read Page Content Out Loud Press Enter to Pause or Restart Reading Page Content Out Loud Press Enter to Stop Reading Page Content Out Loud Screen Reader Support